અંબાજીમાં આઠમની પૂજાને લઈને હાઈકોર્ટનો મોટો ચુકાદો: દાંતા રાજવી પરિવારના વિશેષાધિકાર પર લાગી રોક Ambaji Mandir Case

ગુજરાતનું સુપ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ અંબાજી, જે 51 શક્તિપીઠોમાંનું એક ગણાય છે, ત્યાં હાલમાં એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ કાનૂની નિર્ણય આવ્યો છે. આસો નવરાત્રી દરમિયાન આઠમની પૂજાને લઈને ચાલી રહેલા વર્ષો જૂના વિવાદમાં ગુજરાત હાઈકોર્ટે ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો છે. Ambaji Mandir Case આ ચુકાદાના કારણે હવે અંબાજી મંદિરમાં વર્ષોથી ચાલી આવતી પરંપરામાં મોટો ફેરફાર જોવા મળશે.

શું છે હાઈકોર્ટનો નવો આદેશ?

ગુજરાત હાઈકોર્ટે પોતાના તાજેતરના આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, હવેથી નવરાત્રીની આઠમની પૂજા અને દર્શનનો વિશેષાધિકાર માત્ર દાંતાના રાજવી પરિવાર પાસે રહેશે નહીં. કોર્ટે જણાવ્યું છે કે હવે સામાન્ય ભક્તો પણ આઠમની આ પવિત્ર પૂજા અને દર્શનનો લાભ લઈ શકશે. આ નિર્ણય બાદ વર્ષોથી ચાલી આવતી ‘શાસક-સેવક’ ભાવની પરંપરામાં કાયદાકીય વળાંક આવ્યો છે.

ઐતિહાસિક પરંપરા અને દાંતા રાજવી પરિવાર

ઉલ્લેખનીય છે કે, વિક્રમ સંવત 1842માં જ્યારે રાજા જશરાજસિંહે અંબાજી મંદિરનો જીર્ણોદ્ધાર કરાવ્યો હતો, ત્યારથી રાજવી પરિવારને માતાજીની ‘પાવડી પૂજા’ અને વિશેષ દર્શનનો અધિકાર મળ્યો હતો. આ પરંપરા સદીઓથી અવિરતપણે ચાલતી આવી છે, જેને દાંતાના મહારાજા અને તેમના વંશજો ભક્તિભાવ પૂર્વક નિભાવતા હતા. જોકે, હાઈકોર્ટના આ નવા આદેશથી હવે આ વિશેષાધિકાર પર રોક લાગી ગઈ છે.

મહારાજ રિદ્ધિરાજ સિંહનો આક્રોશ: ‘આ સનાતન ધર્મ પર હુમલો છે’

હાઈકોર્ટના આ નિર્ણય બાદ દાંતાના મહારાજ રિદ્ધિરાજ સિંહે પોતાની આકરી પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે આ ચુકાદાને વખોડી કાઢતા સોશિયલ મીડિયા પર અનેક ગંભીર આક્ષેપો કર્યા છે.

• પરંપરા પર રોક: રિદ્ધિરાજ સિંહનું કહેવું છે કે આ પૂજા માત્ર દાંતા દરબારની જ નહીં, પરંતુ તમામ કોમની પૂજા છે.

• કોર્ટની ટિપ્પણીનો વિરોધ: તેમણે આક્ષેપ કર્યો છે કે હાઈકોર્ટના જજ અને વકીલે રાજવી પરિવાર વિશે ખોટી રીતે ટીખળી કરી છે અને તેમના વિશેષાધિકારની હાંસી ઉડાવી છે.

• ધાર્મિક લાગણી: તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, વર્ષો જૂની પરંપરા પર રોક લગાવીને હાઈકોર્ટે હિન્દુત્વ અને સનાતન ધર્મ પર હુમલો કર્યો છે.

હવે આગળ શું? રાજવી પરિવારની માંગ

દાંતાના મહારાજ રિદ્ધિરાજ સિંહે આ પૂજાના પ્રશ્નનું શાંતિપૂર્ણ રીતે નિરાકરણ આવે તેવી માંગ કરી છે. સાથોસાથ તેમણે હાઈકોર્ટ સમક્ષ આ ચુકાદાને ‘રિવોક’ (પરત ખેંચવાની) અથવા ફેરવિચારણા કરવાની પણ અપીલ કરી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ આ નિર્ણય સામે પોતાની શાંતિપૂર્ણ લડાઈ ચાલુ રાખશે.

સામાન્ય ભક્તો માટે શું બદલાશે?

આ ચુકાદાની બીજી બાજુ જોઈએ તો, હવે સામાન્ય શ્રદ્ધાળુઓ માટે આઠમના દર્શનના દ્વાર ખુલી જશે. અત્યાર સુધી જે પૂજા અને દર્શન પર માત્ર રાજવી પરિવારનો હક હતો, તેમાં હવે સામાન્ય જનતા પણ સહભાગી થઈ શકશે. આ ફેરફારથી અંબાજી મંદિરના વહીવટ અને ભક્તોની ભીડના વ્યવસ્થાપનમાં પણ ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.

નિષ્કર્ષ: અંબાજી મંદિરની પરંપરા અને આધુનિક કાયદા વચ્ચેનો આ સંઘર્ષ હવે કયા વળાંકે પહોંચે છે તે જોવું રહ્યું. એક તરફ શ્રદ્ધા અને વર્ષો જૂની પરંપરા છે, તો બીજી તરફ સમાનતા અને કાયદાકીય વ્યવસ્થા. આ મામલે સરકાર કે હાઈકોર્ટ હવે કોઈ નવો વચગાળો શોધે છે કે નહીં તે આગામી સમયમાં સ્પષ્ટ થશે.

શું તમે અંબાજી મંદિરની આ પરંપરા વિશે જાણતા હતા? તમારી રાય અમને કોમેન્ટમાં જરૂર જણાવશો.

શ્રી અંબાજી મંદિર દર્શન અને આરતીનો સમય (Ambaji Temple Timings)

જો તમે માં અંબાના દર્શન માટે જવાનું આયોજન કરી રહ્યા હોવ, તો મંદિરના સમય વિશે જાણવું ખૂબ જરૂરી છે. સામાન્ય દિવસોમાં મંદિરના સમય નીચે મુજબ હોય છે:

નોંધ: તહેવારો, નવરાત્રી અને પૂનમ જેવા ખાસ દિવસોમાં મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા દર્શન અને આરતીના સમયમાં ફેરફાર કરવામાં આવે છે. મુસાફરી કરતા પહેલા સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા સ્થાનિક સમાચાર તપાસવા વિનંતી.

ગબ્બર પર્વત (અખંડ જ્યોત) દર્શનનો સમય

અંબાજી આવ્યા હોવ અને ગબ્બરના દર્શન ન કરો તો યાત્રા અધૂરી ગણાય. ગબ્બર પર્વત પર જવા માટે રોપ-વે અને પગથિયાં બંનેની સુવિધા છે.

• ગબ્બર દર્શન સમય: સવારે 07:00 થી સાંજના 07:00 સુધી.

• લાઇટ એન્ડ સાઉન્ડ શો: દરરોજ સાંજે ગબ્બર પર ભવ્ય ‘લાઇટ એન્ડ સાઉન્ડ શો’ નું આયોજન કરવામાં આવે છે, જે પ્રવાસીઓ માટે મુખ્ય આકર્ષણ છે.

કેવી રીતે પહોંચવું? (How to Reach Ambaji)

• રોડ માર્ગ: ગુજરાતના તમામ મુખ્ય શહેરો (અમદાવાદ, પાલનપુર, હિંમતનગર) થી એસ.ટી. બસ અને પ્રાઇવેટ ટેક્સીની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.

• રેલવે માર્ગ: સૌથી નજીકનું રેલવે સ્ટેશન આબુ રોડ (Abu Road) છે, જે અંબાજીથી આશરે 20-22 કિમી દૂર છે.

• હવાઈ માર્ગ: સૌથી નજીકનું એરપોર્ટ અમદાવાદ (SVPI) છે, જે અંબાજીથી આશરે 180 કિમી દૂર છે.

આ આર્ટિકલને વધુ આકર્ષક બનાવવા માટે સૂચન:

તમારા લેખમાં અંબાજી મંદિરનો સુંદર ફોટો અને ગબ્બરના રોપ-વેનો ફોટો મૂકવાથી તે ‘Google Discover’ માં આવવાની શક્યતા વધી જશે.

શક્તિપીઠ અંબાજીનો સુવર્ણ ઇતિહાસ: જાણો શું છે આ પવિત્ર ધામનું રહસ્ય

ગુજરાત અને રાજસ્થાનની સરહદે અરવલ્લીની પહાડીઓમાં આવેલું અંબાજી મંદિર માત્ર એક ધાર્મિક સ્થળ નથી, પરંતુ કરોડો ભક્તોની આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. પુરાણો અનુસાર, આ 51 શક્તિપીઠોમાંનું એક અત્યંત મહત્વનું શક્તિપીઠ માનવામાં આવે છે.

પૌરાણિક કથા: શક્તિપીઠનું નિર્માણ

હિન્દુ શાસ્ત્રો અને પુરાણો મુજબ, જ્યારે ભગવાન શિવે માતા સતીના પાર્થિવ દેહ સાથે તાંડવ કર્યું હતું, ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ પોતાના સુદર્શન ચક્રથી સતીના દેહના ટુકડા કર્યા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે આ સ્થળે માતા સતીનું ‘હૃદય’ પડ્યું હતું. તેથી જ તેને ‘હૃદય પીઠ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને અહીં શક્તિની સર્વોચ્ચ ઉપાસના થાય છે.

મૂર્તિ વગરની પૂજા: વિસાયંત્રનું મહત્વ

અંબાજી મંદિરની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે અહીં માતાજીની કોઈ મૂર્તિ નથી. તેના બદલે, એક અત્યંત પવિત્ર ‘વિસાયંત્ર’ (શ્રી યંત્ર) ની પૂજા કરવામાં આવે છે.

• આ યંત્ર શુદ્ધ સોનામાંથી બનેલું છે અને તેમાં 51 અક્ષરો કોતરેલા છે.

• પૂજારીઓ પણ આ યંત્રની પૂજા કરતી વખતે આંખે પાટા બાંધે છે, કારણ કે માનવામાં આવે છે કે આ યંત્ર સીધું જોવાથી તેની તેજસ્વીતા સહન કરવી મુશ્કેલ છે.

• ભક્તોને આ યંત્રના શણગારમાં જ માં અંબાના સાક્ષાત્ દર્શન થાય છે.

ગબ્બર પર્વત: માં અંબાનું મૂળ નિવાસસ્થાન

મૂળ મંદિરથી થોડે દૂર આવેલો ગબ્બર પર્વત માં અંબાનું અસલી સ્થાન માનવામાં આવે છે.

1. અખંડ જ્યોત: ગબ્બર પર્વત પર વર્ષોથી એક દીવો સતત પ્રજ્વલિત છે, જેને ‘અખંડ જ્યોત’ કહેવામાં આવે છે.

2. પગલાંની છાપ: માન્યતા છે કે અહીં માતાજીના ચરણ પાદુકાની છાપ છે.

3. શ્રીકૃષ્ણનો સંબંધ: પૌરાણિક કથાઓ કહે છે કે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની બાબરી (ચૌલ કર્મ) પણ આ ગબ્બર પર્વત પર જ કરવામાં આવી હતી.

સ્થાપત્ય અને જીર્ણોદ્ધાર

અંબાજી મંદિરનું સ્થાપત્ય ભવ્ય અને કલાત્મક છે.

• સુવર્ણ શિખર: મંદિરનું મુખ્ય શિખર સોનાના કળશથી મઢેલું છે, જે દૂરથી જ ઝળહળી ઉઠે છે.

• નિજ મંદિર: મંદિરની અંદરની કોતરણી અને માર્બલનું કામ મન મોહી લે તેવું છે.

• દાંતા સ્ટેટનો ફાળો: ઈતિહાસ મુજબ, દાંતાના રાજવી પરિવારે આ મંદિરના વહીવટ અને જાળવણીમાં સદીઓ સુધી મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે, જેનો ઉલ્લેખ હાલના વિવાદોમાં પણ જોવા મળે છે.

ભાદરવી પૂનમનો મેળો

અંબાજીના ઇતિહાસમાં ભાદરવી પૂનમના મેળાનું વિશેષ મહત્વ છે. દર વર્ષે લાખો ભક્તો પગપાળા ચાલીને માં ના ધામે આવે છે. આ મેળો ગુજરાતની સંસ્કૃતિ અને શક્તિની ભક્તિનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.

સારાંશ: અંબાજી મંદિર એ આધ્યાત્મિકતા, ઇતિહાસ અને શક્તિનો ત્રિવેણી સંગમ છે. ભલે સમય બદલાયો હોય, પણ માં અંબા પ્રત્યેની શ્રદ્ધા આજે પણ એટલી જ અડીખમ છે.

https://gujaratitourister.in/2025/12/26/ambaji-mandir-hc-verdict-danta-rajvi-rights/